शुक्रवार, 22 मई 2015

भूकम्प पीडितको राहत र उद्दारमा साढे ५ अर्ब सकियो !

८ जेठ, काठमाडौं । सरकारले भूकम्प पीडितको राहत तथा उद्दार कार्यमा हासम्म साढे पाँच अर्ब रुपैयाँ खर्च गरिसकेको छ । त्यस बाहेक अस्थायी आवास बनाउन प्रतिपरिवार १५ हजारका दरले उपलव्ध गराउन थप साढे २ अर्ब रुपैयाँ जिल्लाहरुमा गइसकेको छ । सरकारले हालसम्म सात लाख ३५ हजार २ सय ९ थान त्रिपाल वितरण गरिसकेको गृहमन्त्रालयका सहसचिव रामेश्वर दंगालले बताए । गैरसरकारी संघ संस्था, व्यक्ति र समुदायले आ आफ्नै ढंगले वितरण गरेका त्रिपालको संख्या यसमा समावेश छैन ।
सरकारले बाँडेका त्रिपालहरु रेडक्रस, स्थानीय निकाय, शहरी विकास मन्त्रालय र संयुक्त राष्ट्रसंघीय शरणार्थी उच्च आयोगबाट प्राप्त भएका हुन् । तर पनि बजारमा त्रिपालको हाहाकार नै छ । चामलदेखि चिनीसम्म गृहमन्त्रालयका अनुसार हालसम्म करीव डेढ लाख क्वीन्टल चामल र एक हजार क्वीन्टल चिनी भूकम्प प्रभावित जिल्लामा पठाइएको छ । चाउचाउ, बिस्कुट लगायत सुख्खा खाद्यान पनि ठूलो परिणाममा पठाइएको छ । त्यस्तै सरकारको तर्फबाट भूकम्प पीडितलाई विहीबार साँझसम्म करीव डेढ लाख थान कम्बल र करीव १४ हजार थान म्याट्रेस वितरण गरिएको दंगालले बताए । अब सरकारले खाद्यान्न र त्रिपाल बाँड्न छाड्ने र अस्थायी आवास तथा विउबिजन उपलव्ध गराउने योजना रहेको गृहमन्त्रालयले जनाएको छ । 

मलेसियामा २ करोड ६६ लाख सहयाेग उठ्यो !

क्वालालम्पुर , जेष्ठ ८ - भूकम्प पीडितका लागि मलेसियामा २ करोड ६६ लाख रुपैंया संकलन भएको छ । नेपाली दुतावासका अनुसार मलेसियाको मे बैंकमा रहेको प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप राहत तथा उद्दार कोष (खाता नं. ५१४०१२०५७६३१) मा शुक्रबारसम्ममा उक्त रकम (७ लाख २५ हजार रिंगिट) जम्मा भएको हो ।
‘आजसम्मको जानकारीअनुसार ७ लाख २५ हजार रिंगिट जम्मा भएको छ । त्योमध्ये मलेसियाको कम्यूनिटी ब्विलडर्स फाउण्डेसन नामक एक गैरसरकारी संस्थाले १ लाख रिंगिट सहयोग गरेको हो,’ दुतावास स्रोतले शुक्रबार भन्या,े ‘अझै घोषणा भइसकेका धेरै डोनरहरुबाट खातामा रकम आउन बाँकि छ ।’
मलेसियाको दूरसंचार ट्यून टकले नेपाली दुतावाससितको समन्वयमा एसएमएसबाटै आर्थिक सहयोग संकलन अभियान चलाइरहेको छ । उक्त रकम प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप तथा राहत कोषमा जम्मा हुनेछ । उक्त कम्पनी स्रोतका अनुसार केही दिनमा संकलित रकमको सम्पूर्ण विवरण सार्वजनिक गरिनेछ ।
दुतावासले सरकारी माध्यममार्फत रकम कोषमा जम्मा गर्न अनुरोध गर्दै आएको छ । तर कतिपय दाताले आफ्नै संस्थामार्फत नेपाल लगेर राहत वितरण गर्ने जनाएका छन् । 

देश निर्माणको जिम्मा सक्षम पुस्तालाई देऊ !

सरोज गौतम, जेष्ठ ८ -  भर्खरै देशले एउटा ठूलो महाविपत्ति झेलिरहेको छ, यस विपत्तिले धेरै मानवीय, पारिवारिक, आर्थिक, सांस्कृतिक क्षेत्रमा क्षति पुर्याएको छ । यसले पार्ने मनोवैज्ञानिक असरको त कुरै छाडौं, त्यसको लेखाजोखा नै कहालीलाग्दो छ ।

photo to sendयसले धेरै राम्रा कुराहरु भत्कायो, धेरै बहुमूल्य जीवन तहसनहस बनायो, पुर्खाका बहुमूल्य नासोको नमिठो अन्त्य गरायो, सांस्कृतिक धरोहरादेखि मानवबस्ती आदि सबै भत्काएको छ, नसके चर्काएको छ, वा कमजोर बनाएको छ । सर्सती भन्दा यसले निकै ठूलो निराशा थपेको छ । कहाली लाग्दो तरिकाले आर्थिक संरचना ध्वस्त पारेको छ । भूकम्पले यी राम्रा कुरा त भत्काएकै छ । तर, केही हाम्रा नराम्रा अवयवहरु भत्काएको छ कि छैन, त्यो गर्वमै छ । अझ यसो भनौं छिटै त्यसको रहस्य खुल्नेछ हाम्रा अहम्हरु, हाम्रा अनावश्यक टकरावहरु, कुनै नतिजा नदिने हाम्रा साँढे जुधाइका चरित्रहरु, जो भत्किन जरुरी थियो, त्यो भत्कायो कि भत्काएन ? त्यो हेर्न केही समय कुर्नुछ । बिनासको कहाली लाग्दो यो परिस्थितिका बीच हाम्रो अगाडि उत्साह साथ अगाडि बढ्ने आँट साहसको सायदै विकल्प छैन । जीवनहरु जहाँनेर धरासायी बनेका छन्, फेरि त्यही विन्दुबाट उत्साहपूर्ण नवनिर्माणको बाटो सुरु गर्नुको विकल्प छैन । हो हामी गलेका छौ, हारेका छैनांै । फेरि उत्साहपूर्ण तरीकाले नवनिर्माण गर्नलाई पनि हामीले हाम्रा दिमागहरुलाई केही भत्काउनैपर्छ या यसो भनौं नयाँ तरीकाले बनाउनैपर्छ ।

घर भत्किएकालाई जस्ता किन्न १५ हजार पठाइयो !

८ जेठ, काठमाडौं । महाभूकम्पबाट घर भत्किएका करीव ८ लाख परिवारका लागि सरकारले तत्काल अस्थायी टहरा बनाउन जनही १५ हजार रुपैयाँ दिने गरी सम्बन्धित जिल्लामा पहिलो किस्ता पठाएको छ । गृहमन्त्रालय अन्तर्गत दैवीप्रकोप उद्धार तथा समन्वय समितिले विहीबारमात्रै ती जिल्लाहरुमा २ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ पठाएको गृहमन्त्रालयका सहसचिव रामेश्वर दंगालले बताए । अस्थायी आवासका लागि प्रतिपरिवार १५ हजार रुपैयाँ शुक्रवारबाटै वितरण हुने उनले बताए । ‘पैसा जिल्ला दैवी प्रकोप समितिमा गइसकेको छ, अब पहिलो चरणको रकम वितरण हुनेछ’ उनले भने । प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप राहत तथा उद्दार कोषबाट गृह मन्त्रालय लाई बुधवारमात्रै ४ अर्ब रुपैया निकासा दिइएको थियो । पहिलो चरणमा अढाई अर्ब वितरण भएपछि बाँकी लागत आउनासाथ फेरि पठाइने गृहमन्त्रालयले जनाएको छ । भूकम्पबाट घरबास गुमाउनेहरुलाई परिचयपत्र वितरण गर्न परिचयपत्रको नमूना जिल्लामा पठाइ सकिएको दंगालले अनलाइनखबरलाई बताए । ‘अब तत्काल अस्थायी बासस्थान निर्माण र धराप संरचना भत्काउने काममा सरकार केन्द्रित हुनेछ’ उनले भने । 

म्याग्दीमा पहिरोले पाँच घर भत्किए !

म्याग्दी, जेष्ठ ८ - शुक्रबार बिहान ४ बजे झरेको पहिरोले म्याग्दीको भगतवती गाविस, २ बैंसरीका पाँच घर भत्काएको छ । पहिरोले लालबहादुर खोरजा, राजन केसी, सोमबहादुर गुरुङ र प्रेमबहादुर पुनको घर भत्किएको हो । पुनकै अर्को घरको भने छाना भत्किएको छ । पहिरोबाट बैसरी वारिपारीका गरी २५ घर उच्च जोखिममा छन् । जोखिममा रहेका मध्ये १५ परिवार विस्थापित भएका छन् ।
Landslide-myagdiराम्चे गाविस, ९ महभीरको डिल भत्केर करिब एक किलोमिटर तल झर्दा कालीगण्डकी पारीपट्टीको वस्तीमा क्षति पुर्‍याएको हो । पहिरोको अधिकांश माटो कालीगण्डकी नदीमा खसेको थियो । पहिरो बढेको खण्डकमा कालीगण्डकी नदी थुनिने खतरा बढेको छ ।
‘हामी घरमै थियौं । राति ठूलो आवाजसहित पहिरो झरेपछि काखे नानी च्यापेर बाहिर भागें तर धुलोको मुस्लोले छोप्यो । आँखा देखिएन, नाकमुखमा धुलो पसेपछि सास रोकियो, बाटोमा घोप्टो पर्‍यौ,ं’ स्थानिय विनिता केसीले भनिन्, ‘पहिरोमा पुरियौं भन्ने थियो । बिहान हेर्दा थोरै भागमात्र यतापट्टी आएको रहेछ ।’
स–साना पहिरो झर्न नरोकिएकोले स्थानीय त्रसित छन् । बिहीबार दिउँसोदेखि नै ढुंगाहरु झर्न थालेकोले स्थानीयले राति नै घर छोडेकाले मानवीय क्षति भएन । पहिरोको धुलोले बैंसरी बजार पुरै छोपेको छ । रेडक्रसले घरविहिन पाँच परिवारलाई त्रिपाल उपलब्ध गराएको छ ।

घर बनाउन धमाधम फर्किंदै मलेसियाका नेपाली !

क्वालालम्पुर, जेष्ठ ८ - विनाशकारी भूकम्पले घर र परिवारका सदस्य गुमाउन पुगेका नेपालीहरु मलेसियाबाट धमाधम फर्कन थालेका छन् । भूकम्पका कारण आफ्ना परिवार बस्दै आएको घर भत्किएपछि अस्थायी भएपनि घर बनाउन र परिवारको मन सम्हाल्न यहाँ रहेका नेपालीहरु फर्कन थालेका हुन् ।
करिव ८ लाख नेपाली कार्यरत मलेसियाबाट नेपाल फर्किनेहरुमा यतिखेर अधिकांश छुट्टीमा र केही करार सकेर फर्कनेहरु छन् । विमान कम्पनीका प्रतिनिधिहरुका अनुसार भूकम्पपछि नेपाल फर्कनेको चाप बढ्दो छ ।
भूकम्पकै कारण परिवारका सदस्य गुमाएका विदेशमा कार्यरत नेपालीलाई सरकारले हवाईटिकट दिनेभएपछि यससँगै कम्पनीले छुट्टी नदिएकोजस्ता गुनासो लिएर आउने नेपाली बढेका नेपाली दूतावासले जनाएको छ । दूतावासका अनुसार हालसम्म परिवारका सदस्य गुमाएका १७ जनाले हवाई टिकट दाबीका लागि सिफारिस लिएर घर फिर्ता भएका छन् ।

सडक तथा आवास पुनर्निर्माणमा सहयोग गर्ने चिनियाँ बचन !

जेठ ८ काठमाडौं । चीनले विनाशकारी भूकम्पका कारण तहसनहस भएका सडक तथा आवासहरु पुननिर्माणमा सघाउने इच्छा देखाएको छ । भूकम्पपछिको राहत, पुनःस्थापना र पुनःनिर्माणबारे नेपाली अधिकारीहरुसँग छलफल गर्न चीनका सहायक विदेशमन्त्री लियू जियानचाओ नेपाल आएका छन् ।
Chinese-minister विमानस्थलमा सञ्चारकर्मीहरुसँग गर्दै लियूले भूकम्पले भत्किएका सडक र भवनहरु पुनःनिर्माणमा सघाउन चीन तयार रहेको बताए । यसबारे नेपाल सरकारसँग छलफल गर्ने उनले बताएका छन् । 
चीनका सहायक विदेशमन्त्री लियूले बिहीबार नै प्रधानमन्त्री सुशील कोइरालासँग भेटेर भूकम्पले भएको क्षति, खोजी, उद्धार, राहत र अब हुने पुस्थापना तथा पुनःनिर्माणबारे छलफल गरेका छन् ।
यस पटकको भूकम्प नेपालले ८२ बर्षपछि बेहोरेको सबैभन्दा ठूलो विपत्ति भएको भन्दै उनले आवश्यक सहयोग गरेर चीनले ठूलो गुन लगाएको बताए । विशेषज्ञ सहितको टोली आधुनिक उपकरण सहित खोजी र उद्धारमा पठाएर चीनले नेपालको पीडामा मल्हम लगाएको कोइरालाले बताएको उनको निजी सचिवालयले जनाएको छ । कोइरालाले खोजी र उद्धार कार्य समापन तिर गएको तथा राहत र पुनःस्थापना चलिरहेको बताए । साथै वषर्ा अगावै पीडितहरुलाई सुरक्षित स्थानमा अस्थायी बसोबास गराउने कार्य चुनौतिपूर्ण भएको बताए ।
भूकम्पका कारण बस्न नहुने गरी चर्किएका र ढल्किएका भवनहरुलाई सुरक्षित तवरले भत्काएर व्यवस्थित गर्नमा पनि सहयोग आवश्यक पर्ने उनले बताए । कोइरालाले पुनःस्थापना र पुनर्निर्माणमा पनि नेपाललाई मित्रराष्ट्रहरुको हयोग आवश्यक पर्ने बताएका छन् ।
उनले चीनले दिने सहयोग निरन्तर जारी राख्ने बताएका छन् । भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको चीन भ्रमणमा चीन-नेपाल-भारतका बीचमा आर्थिक करिडर बनाउने बिषयमा कुरा भएको भन्दै उनले नेपालले गर्ने दातृृ राष्ट्र तथा निकायहरुको सम्मेलनमा चीनले उच्चस्तरीय प्रतिनिधि पठाउने बताए ।

भीरमा लाश देखिन्छ, निकाल्न सकिँदैन !

८ जेठ, गोरखा । वैशाख १२ गते गएको विनाशकारी भूकम्पमा परी गोरखाको विभिन्न भीरमा ज्यान गुमाएकाको शब अझै निकाल्न सकिएको छैन । लापु गाविसको हावाडाँडा र सौरपानी गाविसका विभिन्न क्षेत्रमा झरेको पहिरोमा पुरिएकाको शब निकाल्न नसकिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी उद्धवप्रसाद तिमल्सेनाले जानकारी दिए । ‘पारिबाट हेर्दा भीरमा लाश देखिन्छ’ उनले भने, ‘पहिरोबाट शब निकाल्न सेना, प्रहरी परिचालन गरेका छौँ । निरन्तर पहिरो खसिरहेको छ । शब निकाल्नै सकिएन ।’ ‘भूकम्पमा परी ज्यान गुमाउनेहरूको पहिचान भइसकेको छैन’ उनले भने, ‘कुन भीरमा कसको लाश हो भन्नेबारे पनि एकिन भएन ।’ मनास्लु पदमार्गको विभिन्न ठाउँमा खच्चड गोठालो र भरिया पुरिएको हुनसक्ने आँकलन गरिएको छ । पदमार्ग खुलाउनका लागि ६० सशस्त्र प्रहरी र ५२ नेपाली सेना परिचालन गरिएको छ । ‘हेलिकोप्टरले ठाउँठाउँमा सेना, प्रहरी झार्नुपर्ने देखिन्छ’ प्रजिअ तिमल्सेनाले भने, ‘५०/५० जनाको समूह बनाएर मनास्लु पदमार्गमा झरेको पहिरो पन्छाउनुपर्छ ।’ अबरुद्ध बाटो खुलाउँदा पहिरोभित्र पुरिएका लाशहरू झिक्न सकिने उनले बताए ।रासस 

कुवेतमा नेपाली चेलीलाई २५ वर्ष जेल !

८ जेठ, काठमाडौं । लागुऔषध कारोबार अभियोगमा कुवेतको जेलमा परेकी नवलपरासीकी गोमा दराईलाई आममाफी दिलाउन दूतावासले पहल सुरु गरेको छ । गोमा दराई कावासोती नगरपालिका ८ नवलपरासीकी गोमा ०७० असोजमा घरेलु कामदारको रुपमा कुवेत गएकी थिइन् ।

गोमा दराईलागु औषध कारोबारको अभियोगमा पक्राउ परेकी उनलाई एक साताअघि अदालतले २५ वर्ष जेल सजायँ तोकेको हो । ‘अदालतमा उनले लागुऔषध कारोबार गरेको प्रमाण भन्दै भिडियो डकुमेन्ट देखाइएको थियो । त्यसबारे उनले एस/नो केहि नभनेपछि अदालतले २५ वर्ष जेल सजायँ सुनायो,’ कुबेतस्थित नेपाली दूतावासमा कार्यरत श्रम सहचारी गोमा ढकालको भनाइ उद्धृत गर्दै पीएनसीसीका एक कर्मचारीले भने । निरक्षर गोमाको सजायँ माफ गरी नेपाल फर्काउन कुटनीतिक पहल सुरु गरिएको छ ।
आफू निर्दोष भएको दाबी
तर एक हप्ता अघि घरमा फोन गरेकी गोमाले आफूले त्यस्तो काम नगरेको बताएकी पारिवारिक स्रोतले जनाएको छ । अदालतमा भने उनी आफूमाथि लागेको अभियोगबारे मौन रहिन् । ‘मलाई घरबेटीले फसाँयो, यस्तो काम मैले गरेकै होइन,’ गोमाका परिवारका सदस्यले नवलपरासीस्थित सुरक्षित आप्रवासन सूचना तथा परामर्श केन्द्रका कर्मचारीहरुसँग भनेका थिए ।

गुरुवार, 21 मई 2015

केन्द्रबिन्दु सुनखानी तहसनहस !

सुनखानी (दोलखा), जेष्ठ ७ - सिन्धुपाल्चोक—दोलखा सीमालाई केन्द्रबिन्दु बनाएर वैशाख २९ मा गएको ६.८ रेक्टरको भूकम्पले दुवै जिल्लालाई तहसनहस बनायो। यसको केन्द्रबिन्दु सुनखानी आसपासलाई मानिन्छ। यहाँका ९० प्रतिशत घर ढलेका छन्। जुन घर ठाडै छ, त्यसमा पनि मानिस बस्ने अवस्था छैन। ती घर पूरै चर्किएका छन्। ‘आउँदै छु भनेजस्तो गरेर भूकम्प आयो र फेरि आउँदै छु भनेजस्तो गरी गयो,’ सुनखानी—१ की ६६ वर्षीय मनमाया सिवाकोटीले भनिन्, ‘हेर्दाहेर्दै घर ढल्यो। पाडो र कुखुरा पुरिए। घरले पुरिएकी नातिनीलाई भने गाउँलेले सकुशल उद्धार गरिदिए। अन्नपात, भाँडाकँुडा सबै पुरिए। कसले निकालिदिने?’ त्यसयता उनको परिवार ढलेको घरनजिक छाप्रो बनाएर बसिरहेको छ।
सुनखानीका अरू परिवारको अवस्था पनि उस्तै छ। उनीहरूलाई पराकम्पन बारम्बार आइरहेको छ। कतिखेर चर्किएको घर ढल्छ भनेर हेर्नुको विकल्प छैन। राहतमा थुप्रैले त्रिपाल पाएका छन्। रातो र सुन्तले रङका त्रिपालले गाउँ रंगिएको छ। त्रिपाल नपाउनेले पुराना जस्ता उपयोग गरेर छाप्रा बनाएका छन्।
वैदेशिक रोजगारमा गएका युवाको रेमिट्यान्स र कृषिमा जसोतसो धानिएको जीवन अब भूकम्पले गाह्रो बनाएको छ। ‘बारीमा गहुँ झुप्पै पाकेको छ, घर भित्र्याउन मात्र बाँकी छ। तर, कहाँ राख्ने?’ सुनखानी—३ का ध्रुव पोकुवाल भन्छन्, ‘विनाश लिएर भूकम्प कतिखेर आउँछ भन्ने थाहा हुन्न। यस्तो त्रासमा पाकेको गहुँ कहिले टिप्ने? टिपेर कहाँ राख्ने? आफ्नै बास छाप्रोमा छ।’

घले दाजुभाइले आफ्नै खर्चमा बनाइदिए पक्की पुल !

इलाम, जेठ ७–पूर्वी इलामको श्रीअन्तु गाविसका एक समाजसेवी परिवारले स्व आमाबुबाको सम्झनामा पक्की पुल निर्माण गरिदिएका छन् । श्रीअन्तु–४ तपसका घले दाजुभाइले बुबा नारायणबहादुर घले र आमा चन्द्रमायाको स्मृतिमा ७० लाखको लागतमा श्रीअन्तु र सुर्योदय नगरपालिका–५ बीचमा पर्ने सिद्धिखोलामा पुल निर्माण गरेका हुन् । त्रिपन्न फिट लम्बाइ र ९.५ फिट चौडाइको पक्की पुल निर्माण गरिएको सुवास घलेले जानकारी दिए । पुलको इलामका प्रमुख जिल्ला अधिकारी वासुदेव दाहालले बुधबार एक समारोहबीच उद्घाटन गर्दै समाज सेवामा घले दाजुभाइले देखाएको योगदानको चर्चा गरे । गत मङ्सिर ७ गतेदेखि निर्माण सुरु गरिएको पुल चैत १८ गते सम्पन्न भएको थियो । पुल निर्माणपछि समालबुङ, श्रीअन्तुलगायतका गाविसका बासिन्दालाई व्यापारिक केन्द्र फिक्कल, जिल्ला सदरमुकामसम्म आवतजावत गर्न सहज भएको छ ।  

भूकम्पले गुल्मीमा ११४ कक्षाकोठा क्षतिग्रस्त !

७ जेठ, गुल्मी । विनासकारी भूकम्पका कारण गुल्मीका विभिन्न विद्यालयका एक सय १४ कक्षाकोठा पूर्णरुपमा भत्केका छन् । जिल्लाका विभिन्न ३० विद्यालयका एक सय १४ वटा कक्षा पूर्णरुपमा क्षतिग्रस्त भएको जिल्ला शिक्षा कार्यालयले जनाएको छ । यसबाहेक भूकम्पका कारण जिल्लाका १३८ विद्यालयका २४३ कक्षाकोठामा ठूलो क्षती र एक सय २५ विद्यालयमा सामान्य क्षति पुगेको शिक्षा कार्यालयले जनाएको छ ।
धेरै क्षति भएका विद्यालयहरुमध्ये कतिपयले विद्यार्थीलाई त्रिपालमा राखेर र कतिपयले २ वटा कक्षाका विद्यार्थीलाई एकैठाउँमा राखेर पढाइएको शिक्षा अधिकारी डा. भोजराज शर्मा काफ्लेले बताए । ‘कक्षाकोठा भत्केपनि कोही पालमुनि कोही २ वटा कक्षा एकैठाउँ गरेर पनि पढाई चलाईएको छ,’ उनले भने, ‘कतिपयमा त अतिरिक्त कोठाहरु भएकाले सजिलो भयो, तर ५८ वटा विद्यालयमा तत्काल कक्षाकोठा नभइनहुने अवस्था छ ।’ भूकम्पले सबैभन्दा बढी १२ वटा कोठा बस्नै नमिल्ने गरी क्षति भएको जनबोध उच्च मावि रानिबास छ । त्यस्तै पृथ्वी उच्च मावि बडाउँमा १० वटा र शारदा मावि रुपाकोटमा ८ वटा कक्षाकोठा भत्किएका छन् ।